اشاره:در تير ماه 1383 در پاسخ پرسشي (كتاب هاي تأثيرگذار برشما )در فرصتي كوتاه،ياداشتي نوشتم ودر گوشه اي چاپ شد كه در اين جا در چند قسمت مي آورم.
البته امروز اين قدر شيفته وار به ساراماگو نمي نگرم...واين هم بخش اول:
كوري ژوزه ساراماگو (برنده ي نوبل1998)
در سال هاي اخير رماني كه مرا شگفت زده و بر من تأثير گذار باشد جز كوري نيست. اگر چه مي توانم يكي دو رمان ديگر را نيز نام ببرم؛ مثل اسفار كاتبان (ابو تراب خسروي).
كشف سوژه ي تر و تازه و شگفت ، باعث آفريدن رماني خوب شده است كه خواننده راهم با خود به آن دنياي بهت آور مي كشاند.ساراما گو به مدد جادو گري كلام - كه كار شگفت او را صبغه ي رِئاليسم جادويي داده- توانسته خواننده اش را سخت درگير شخصيت هاو فضاي شهر خيالي كه ساكنانش را يكي پس از ديكري به كوري سفيد شيري رنگ دچارشان مي كند،سازد.هنگام خواندن اين اثر وچندي پس از آن دنيا را سپيد مي ديدم؛ آن هم سپپد شيري رنگ. درگيري من خواننده با اين اثر تأثيرش را در من مضاعف ساخته و تا مدت ها سايه ي آن را در گوشه ي ذهنم حس كرده ام.اين رمان با سه ترجمه (مهدي غبرايي – اسدالله امرايي – مينو مشيري )هر كدام به چاپ هاي متعدد رسيده اند و اين در كشوري كه تيراژ كتاب – به ويژه از طيف داستان – نمي تواند بيش تر از3.000 نسخه باشد كمي قابل تأمل است. اگرچه فروش بالا هميشه نمي تواند از خوبي كتاب حكايت كند...
كوري نسبت به ساير آثار ساراماگو يك سر و گردن بالاتر نمي نشيند و "بلم سنگي" و "همه ي نام ها" پر قوت تر از آن به نظر مي آيند اما بي شك تاثير گذاري كوري – با آن كه مثل آن ها از اسطوره هم سود نمي جويد – بيش تر و غير قابل انكار است .
نگاه روشن ساراماگو – مثل هميشه – به زن در كوري نيز نمايان است واين روشني را مي توانيم در زن دكتر كه به كوري مبتلا نمي شودشاهد باشيم.اين نكته رابايدگفت كه نويسنده به يك راوي بينا براي گزارش حوادث نياز داشت و علاوه بر نگاه مثبت ساراماگو به زن،داستان هم كور نشدنش را ايجاب مي كرد.
خشونت،بدي،نفرت،دوري ازحقيقت وهزاران پفيوزيسم ديگر قرن حاضر كه "شكلك-چهر" است به خوبي در اين اثر نمايان است. آيا خشونت دنياي امروز را بهتر ازاين مي توان به تصوير كشيد؟ لجن زار دنياي امروز در آسايشگاهي كه كوران را غرق در مدفوع كرده نمايان است.
اين رمان در هر فصل پرده اي از پرده هاي دنياي قرن بيستم و بيست و يكم را به نمايش مي گذارد ودر هر پرده در روان خواننده رسوخ مي كند...