نمایشقاه کتاب

نمایشقاه کتاب

 

برای نمایشگاه  بزرگ! ناشران در زنجان

 

بی باده ی تو، شراب و ساقی همه هیچ.

بی عطر تو ، نکهت اقاقی همه هیچ.

از این همه ناشر بزرگ دم پیت

نُه ناشر خوب بود و باقی همه هیچ...!

 

سوگسرودي براي: پرويز مشكاتيان

سوگسرودي براي: پرويز مشكاتيان

   محمدرضا شفيعي كدكني

اي دوست وقت خفتن و خاموشي ات نبود
وز اين ديار دور فراموشي­ات نبود
تو روشنا سرود وطن بودي و چو آب
با خاك تيره روز هماغوشي­ات نبود
ميخانه­ها ز نعره تو مست مي­شدند
رندي حريف مستي و مي نوشي­ات نبود
دود چراغ موشي دزدان تو را چنين
مدهوش كرد و موسم خاموشي­ات نبود
سهراب اضطراب وطن بودي و كسي
زينان به فكر داروي بيهوشي­ات نبود
در پرده ماند نغمه آزادي وطن
كانديشه جز به رفتن و چاوشي ات نبود
در چنگ تو سرود رهايي نهفته ماند
زين نغمه هيچ گاه فراموشي­ات نبود

اي سوگوار صبح نشابور سرمه گون
عصري چنين سزاي سيه پوشي­ات نبود
21 سپتامبر 2009 ـ پرينستون                                        

 

معرفی تازه های کتاب

ادبیات و فلسفه در گفت و گو

هانس گئورک گادامر

به کوشش رابرت پاسلیک

ترجمه،تقریر و شرح :زهرا زواریان

ویرایش علمی :بیژنعبدالکریمی

چاپ اول :1388

انتشرات نقش و نگار و نقد فرهنگ

3200تومان

 

نسبت فلسفه و تفکر ،با شعر و ادبیات چیست و ازچه منظری می توان به تعامل و گفتگو میان این دو در حوزه ی اصیل حیات بشری پرداخت ؟ بی شک رابطه میان فلسفه و ادبیات،یکی از مهم ترین چالش های است که می توان روش های آن را آزمود و از تجربه های دیگران ،برای فهم موضوع سود جست .

 

پرسش مهم در این باره این است که جایگاه فلسفه کجاست و نسبت فلسفه وتفکر،با شعر و ادبیات چیست؟ آیا صرفا اهل فلسفه ، قوام بخشان تفکر یک قوم و ملت هستند.یا شاعران و ادبیان نیز؟ نسبت میان فیلسوف و شاعر در فرهنگ یک ملت چیست ؟ آیا تعاملی میان شاعران و فیلسوفان  وجود دارد ؟ایا میان فلسفه و ادبیات ،می توان مرزهای روشن و قاطعی ترسیم کرد؟ این کتاب بستر مناسبی برای تامل بیشتر در باب نسبت میان فلسفه وادبیات فراهم می کند.

به نقل از پشت جلد کتاب  

سیمین و منزوی

 

شعری ازمجموعه ی "از تر مه و تغزّل"

برگرفته از بخش چاپ نشده های" با عشق تاب می آورم"

                                                  (1372- 1349)

به بهانه ی اوّل  مهر ماه ،زاد روز جاودان - یاد حسین منزوی

 

 

بشارت

سر سلامتی به سیمین خانم دانشور

 

 

بانوی سیاهپوش !

                     بانو جان !

سر بر کن از این شب سیاووشان

آنک بنگر :زمرّدی جوشان

جنگل شده گاهواره ی خورشید

 

 

در خانه ات آن درخت بالیده است

و سایه فکنده در خیابان ها

و سایه ی او بزرگ خواهد شد

چندان که تمام شهر جنگل گردد

در تاریخی که خون به دل دارد

از ابرانی سترون و نازا

وز مردانی کم از مخنّث

اکنون جنگل چه نقطه ی عطفی ست

 

 

بانو! بانو!

           سرت سلامت باد

از من باری

            تو را بشارت باد

سر برکن

           راه صبح

                        نزدیک است

صبحی که در آن جنازه هایی را

که این همه روی دست هایت

                                        مانده است

در چشمه ای از سپیده  دم

                                     خواهی شست

و پیش تر از به خاک بخشیدنشان

رو با مشرق

                   نماز خواهی کرد

 

 

دیری است که طبل هوشیاری را

در شرق بزرگ نوبتی می کوبد

مردان سپیده دم خیابان ها را

از خواب قدیم بر می انگیزند

و باد که آمده است از جنگل

ته مانده ی خواب شهر را

                                می روبد    

 

ری را

 

نگاهي به واژه­ي «ري را» در شعري از نيمايوشيج

هادي وحيدي

در لاي مجموعه شعري به كاغذ پاره­اي برخوردم كه يادداشتي بود درباره­ي شعر «ري را»ي نيما. سال­ها پيش نوشته­ام براي ارائه در نشستي از نشست­هاي زنده ياد انجمن بامداد؛ انجمني كه «خوش درخشيد ولي دولت مستعجل بود». مي­دانم در نوشتن آن، از منابعي نيز استفاده و سوء استفاده كرده­ام، متأسفانه اشاره­ي روشني به منبعي نشده است. اين يادداشت، به همان صورت ـ بدون هيچ تغيير ـ تقديم مي­شود:

«ري را...» صدا مي­آيد امشب

از پشت «كاج» كه بند آب

برق سياه تابش تصويري از خراب

در چشم مي­كشاند،

گويا كسي است كه مي­خواند...

اما صداي آدمي اين نيست

با نظم هوش ربايي من

آوازهاي آدميان را شنيده­ام

در گردش شباني سنگين

ز اندوه­هاي من

سنگين­تر

و آوازهاي آدميان را يكسر

من دارم از بر

يك شب روي قايق دلتنگ

خواندند آن چنان؛

كه من هنوز هيبت دريا را

در خواب

مي­بينم

ري را... ري را...

دارد هوا كه بخواند

در اين شب سياه

او نيست با خودش،

او رفته با صدايش اما

خواندن نمي­تواند

«ري را» از شعرهاي مرموزي است كه رازي وهم آلود بر آن سايه گسترده است. رازي كه آدمي را پس از خواندنش، به رمزگشايي وامي­دارد و عطش گشودن آن راز، روان انسان را فرامي­گيرد و به گفته­ي شاعر و پژوهشگر ارجمند استاد محمود فلكي، اين شعر بر آدمي، تاثير جادويي دارد.

معاني و مفاهيم یا مصداق­هايي كه براي واژه­ي «ري را» يافته­ام از اين قرارند:

الف) هان، هشدار، بيدار باش، در بازيي به همين نام در مازندران به كار مي­رود.

ب) پرنده­اي كوچك­تر از گنجشك و شبيه به آن.

ج) ممكن است فقط صوتي باشد، ندايي كه روستاييان در صحرا با آن همديگر را صدا مي­زنند مانندهاي، آهاي.

د) نوشته­اند كه نام زن است در طبري. اگرچه بسياري آن را قبول ندارند. اما از اولين چاپ، چه درست و چه غلط، اين معنا لازم و همراه اين شعر شده است.

با آن كه از زمان سرودن اين شعر، «ري را» را بيش تر نام زني عنوان كرده­اند و اين معني در مجموعه نمونه­هايي از شعر نيما يوشيج انتخاب شادروان سيروس طاهباز و گزينه اشعار نيما يوشيج به كوشش يداله جلالي پندري نيز ذكر شده است، اما چندان درست به نظر نمي­آيد. اگر به جاي اين واژه، نام زنانه­اي كه هم وزن «ري را» باشد، بگذاريم، شعر گيرايي خود را از دست مي­دهد، ستون اصلي آن فرد مي­ريزد و قلعه­ي سترگ شعر از هم مي­پاشد.

فضاي وهم آلود شعر، فضايي تاريك و سياه است كه به ابهام «ري را» مي­افزايد. سطرهاي دوم و سوم كمي پرده از چهره «ري را» برمي­دارد و واژه­هاي خواندن و صدا بيانگر اين است كه «ري را» مي­بايست صدا باشد و سه نقطه­اي كه بعد از «ري را» مي­آيد نمايانگر پژواك صداست. اين كار را نيما درآوردن صدا به گونه­هاي مختلف، در شعر انجام داده است:

قوقولي قوقو....

دينگ دانگ....

پيت پيت.....

«ري را» اندوهي جانسوز و جهانسوز در خود دارد كه در تلفيق با شب جانكاه تر مي­شود. سطرهاي بعدي شعر، هراس مستتر در «ري را» را مضاعف مي­سازد و به گفته فلكي اگر «ري را» را از «را» جدا كنيم و هنگام شب با صداي بلند بخوانيم ـ كه آوازي گنگ خواهد بود ـ ترس ناشناخته­اي آدمي را فرا خواهد گرفت.

ترديدي كه با آمدن واژه­هاي «گويا» در شعر جاري شده، به راز ناكي و رمزآلودگي آن ياري رسانده است و آب كه رمز روشنايي است با برق سياه «تابش» سياهي شعر افزوده است و تشخصي كه بر شب داده شده، گمان ذهن به آن كه «ري را» از خود شب باشد، مي­رود. اگر اين صدا را اسطوره­اي بدانيم،اين صدا، صدايي برآمده از روان جمعي آدمي خواهد بود و چنين صدايي از شب برمي­آيد نه روز زيرا كه ابهام ضمير ناخودآگاه همساني با ابهام و تيرگي شب دارد.

در معنايي نمادين، شب را مي­توانيم نمادي از روزگار اختناق بگيريم و ري را فريادخواهي مردمان ستم ديده­اي كه صداي خود را به شاعر ـ انسان آگاه و فرهيخته جامعه رسانده­اند.

و نكته آخر اين كه اگر «ري را» نام زني بدانيم مي­تواند آن زن نيماي نيما باشد و اين زن زني اسطوره­اي خواهد بود و نيمه­ي گم شده نيما كه تنها در شعرش بازيافت.